درمان و علت کمر درد حاد (شدید) و مزمن با فیزیوتراپی

کمردرد یکی از رایج‌ترین مشکلات پزشکی است. مطالعات حاکی از آن است که از هر 10 نفر 8 نفر در زندگی خود درگیر مشکل کمر درد هستند. درد ناشی از کمر ممکن است به‌ صورت آهسته و  پایدار و یا ناگهانی و شدید باشد. کمردرد حاد به‌طور ناگهانی اتفاق می‌افتد و معمولا چند روز تا چند هفته ادامه دارد. اگر کمردرد بیش از 3 روز طول بکشد کمردرد مزمن می‌باشد.

کمردرد به دلایل مختلفی از جمله آرتروز، دیسک کمر، اسپاسم عضلات  تومور و بارداری می‌تواند ایجاد شود. اگر این درد پس از مدتی با داروهای ضد التهاب و مسکن از بین نرفت برای درمان آن باید هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. یکی از کم خطرترین و بهترین روش‌های بهبود کمر درد  استفاده از تکنیک‌های طب فیزیکی و فیزیوتراپی مانند ماساژ، تزریق اوزون، شاک‌ویوتراپی، ترکشن و طب سوزنی می‌باشد.

متخصصین ما در کلینیک تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی سامان با در اختیار داشتن تجهیزات نوین فیزیوتراپی و برخورداری از دانش و تجربه کافی در زمینه طب فیزیکی قادر به درمان انواع کمر درد با استفاده از روش‌هایی مانند درمان دستی، ماساژ، ورزش درمانی، لیزر تراپی و تزریق اوزون می‌باشند.

برای کسب اطلاعات بیشتر  در مورد درمان کمر درد با استفاده از تکنیک‌های فیزیوتراپی و یا رزرو نوبت در کلینیک تخصصی طب فیزیکی و توانبخشی سامان با شماره‌ 02188612551 تماس حاصل فرمایید.

علل


کمر درد حاد که ممکن است به‌دلیل افتادن و یا برداشتن اجسام سنگین به‌طور ناگهانی اتفاق افتد اغلب بیشتر از 6 هفته طول نمی‌کشد. کمردرد مزمن که بیش‌ از 3 ماه طول می‌کشد به ‌نسبت کمر درد حاد شایع نمی‌باشد.

در برخی موارد کمردرد بدون علت خاص رخ می‌دهد. در چنین شرایطی پزشک از طریق معاینه و یا تصویربرداری سعی می‌کند علت بیماری را تشخیص دهد. شرایطی که معمولا به کمردرد مرتبط هستند عبارتند از:

کشیدگی عضله یا رباط

بلند کردن مکرر اجسام سنگین و یا حرکات ناگهانی ونادرست ممکن است موجب کشیدگی عضلات کمر و رباط‌های نخاعی شود. اگر در وضعیت فیزیکی ضعیفی هستید کشیدگی ثابت عضلات کمر ممکن است منجر به اسپاسم عضلانی دردناک شود.

بیرون زدگی یا پارگی دیسک

دیسک‌ها به‌عنوان بالشتک بین استخوان‌های (مهره‌های) ستون ‌فقرات عمل می‌کنند. مواد نرم داخل دیسک می‌تواند متورم یا پاره شود و یا به عصب فشار وارد کند. گاهی ‌اوقات بیرون‌زدگی یا پارگی دیسک کمر ممکن است بدون علائم و درد کمر باشد. در برخی موارد تصویربرداری از ستون‌ فقرات به ‌دلایل مشکلات دیگر، دیسک کمر بیمار را نشان می‌دهد.

آرتروز

استئوآرتریت یا ورم مفاصل و استخوان‌ها ممکن است موجب درد در ناحیه پایین کمر شود. در برخی موارد آرتروز در ستون فقرات می‌تواند منجر به تنگ شدن فضای اطراف نخاع و بیماری به‌نام تنگی مجرای نخاعی شود.

اسکولیوز

انحنای غیرطبیعی ستون فقران می‌تواند منجر به کمر درد شود. اسکولیوز بیماری است که در طی آن ستون فقرات به‌یک طرف خمیده می‌شوند. این بیماری معمولا در شرایط حاد منجر به کمردرد می‌گردد.

پوکی استخوان

پوکی استخوان بیماری است که موجب تضعیف وآسیب‌پذیری استخوان‌ها می‌گردد. در چنین شرایطی احتمال شکستن مهره‌های ستون فقرات زیاد است.

علائم


علائم کمردرد شامل:

  • خشکی و گرفتگی مداوم کمر در امتداد ستون فقرات: این درد از استخوان پایه گردن شروع و تا استخوان دنبالچه امتداد دارد.
  • درد شدید و موضعی در گردن، بالای کمر و پایین کمر خصوصا بعد از بلند کردن اجسام سنگین و یا انجام فعالیت‌های شدید
  • درد مزمن در وسط یا پایین کمر خصوصا بعد از نشستن یا ایستادن برای مدت طولانی
  • درد کمر که از پایین کمر به باسن، پایین پشت ران و داخل ماهیچه ساق پا و انگشتان پا پخش می‌شود.
  • عدم توانایی در ایستادن صاف بدون درد و اسپاسم عضله در پایین کمر

درمان


درمان با سرما و گرما

شواهد حاکی از آن است که گرما موجب کاهش کمردرد می‌شود. طبق مطالعات سرما تاثیر چندانی در کاهش درد کمر ندارد. اگر قصد دارید با کمک سرما یا گرما درد کمر خود را درمان کنید بهتر است مواردی که در این قسمت معرفی می‌کنیم رعایت کنید.

  • 15 تا 20 دقیقه کمر خود را گرم نگهدارید. طبق تحقیقات گرمای مرطوب (کیسه آب گرم، وان یا دوش آب‌گرم) موثرتر از گرمای خشک است.
  • کمربند حرارتی را از داروخانه‌ها تهیه و تمام مدت روز استفاده کنید.
  • درصورت استفاده از پدهای الکتریکی مراقب باشید که هنگام روشن بودن پد خوابتان نرود. اگر احساس خواب آلودگی می‌کنید بهتر است آلارم دستگاه را به‌مدت 20 دقیقه خاموش کنید. میزان دمای پد را روی کم یا متوسط تنظیم کنید. هرگز دمای پد را زیاد نکنید.

استفاده از یخ برای تسکین درد

کیسه یخ یا آب سرد موجب کاهش درد، تورم و التهاب ناشی از آسیب‌ها و بیماری‌های دیگری چون آرتروز می‌شود. در چنین شرایطی می‌توان از کیسه آب سرد استفاده و یا به روش خانگی اقدام کنید:

  • حوله آب سرد: حوله را با آب سرد خیس کرده و بعد از چلاندن، تا کنید و داخل کیسه پلاستیکی قرار داده و به‌مدت 15 دقیقه فریز کنید. بعد از خارج کردن از فریزر حوله را از کیسه خارج کرده و روی قسمت آسیب‌دیده کمر قرار دهید.

دارو

داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن (مورتین) یا ناپروکسین (آلیو) اولین داروهای پیشنهادی برای افراد مبتلا به کمردرد هستند که بدون نسخه نیز قابل تهیه هستند. تجویز این داروهای مسکن ضعیف شامل اولین مرحله دارو درمانی کمردرد است.

اوزون درمانی

اوزون درمانی روشی است که در طی آن کمردردهای ناشی از فتق دیسک بدون نیاز به جراحی  بهبود می‌یابد. در طی این روش برای کاهش التهاب گاز اوزون با داروی استروئیدی ترکیب شده و به‌طور مستقیم و تحت بیهوشی موضعی  به دیسک آسیب‌دیده بیمار تزریق می‌شود.

تصاویر اسکن نشان می‌دهد که پس از تزریق 2 تا 15 درصد مشکلات دیسک کمر برطرف می‌شوند. مطالعات حاکی از آن است که اوزون با کاهش سطح پروستاگلاندین‌ها (ترکیبات موجود در بدن که موجب التهاب و درد می‌شوند) به کاهش درد کمر کمک فراوانی می‌کنند. این کار موجب انقباض دیسک و رفع فشار وارده بر عصب‌ها می‌شود.

ورزش درمانی

گاهی ‌اوقات ورزش درمانی تاثیر فراوانی در تسکین کمردرد دارد. ورزش درمانی شامل درمان‌هایی است که به ‌منظور پیشگیری و کنترل صدمات یا ناتوانایی‌ها انجام می‌شود. ورزش درمانی به رفع درد، بهبود سلامتی و بازگرداندن عملکرد و حرکت بدن کمک شایانی می‌کند. ورزش درمانی معمولا توسط متخصص مجرب و کارآزموده انجام می‌شود.

در طی این روش، درمان‌گر تمام توجه خود را به کاهش درد با درمان فعال یا غیرفعال متمرکز کند.

ورزش درمانی فعال شامل:

  • درمان‌های دستی
  • کیسه آب گرم یا سرد
  • محرک‌های الکتریکی مانند پدهای الکتریکی
  • سونوگرافی
  • سوزن خشک یا درای نیدلینگ

شاک‌ویو تراپی

شاک ویو روش درمانی جدیدی است که با استفاده از امواج صوتی پرقدرت درد بدن را کاهش می‌دهد. هدف از این کار افزایش فعالیت سلول‌های تولید کننده استخوان و همچنین بهبود گردش خون در منطقه کانونی است. با این روش میزان و کیفیت بهبودی بیمار افزایش می‌یابد.

تحریک الکتریکی اعصاب

تحریک الکتریکی اعصاب (TENS) نوعی الکتروتراپی است که با استفاده از جریان الکتریکی کم ولتاژ موجب رفع کمر درد می‌شود. این کار با کمک دستگاه کوچکی به‌نام TENS که با باطری کار می‌کند انجام می‌شود. این دستگاه که به 2 الکترود متصل است قابل نصب روی کمربند می‌باشد. الکترودها جریان الکتریکی را از دستگاه به پوست منتقل می‌کنند.

هنگام انتقال پالس‌های الکتریکی برخی افراد احساس درد خفیفی می کنند. این درد می‌تواند ناشی از قطع سیگنال‌های دیگری باشند که به‌دلیل تحریک اعصاب بوجود آمده‌اند. تئوری دیگر این است که تحریک اعصاب کمک می‌کند بدن مسکن طبیعی به‌نام اندورفین تولید کند.

ماساژ

بسیاری از متخصصین بهداشت، ماساژدرمانی را به‌ عنوان روشی مناسب و موثر در درمان کمردرد در زنان و مردان می‌دانند. ماساژدرمانی دارای مزایای بهداشتی فراوانی است که در این قسمت به معرفی برخی از آن‌ها می‌پردازیم:

  • ماساژ درمانی موجب بهبود گردش خون می‌شود. این امر به بهبود درد عضلات بعد از فعالیت فیزیکی کمک فراوانی می‌کند.
  • ماساژ عضلات شل کرده و آماده طیف وسیعی از حرکات می‌کند. این امر موجب رفع بی‌خوابی می‌گردد.
  • ماساژ موجب افزایش سطح اندورفین می‌شود. یکی از بزرگترین مزایای ماساژدرمانی افزایش سطح اندورفین بدن است. اندورفین ماده شیمیایی است که توسط بدن تولید می‌شود. با تولید این ماده شیمیایی بدن احساس خوبی یافته و می‌تواند به‌خوبی درد مزمن را کنترل کند.

درمان دستی

متخصصین درمان دستی با دستکاری ستون فقرات و بکارگیری سایر روش‌های جایگزین دیگر، قادرند بدون جراحی و دارو درد را درمان کنند. تئوری این روش بر این اصل استوار است که تراز مناسب ساختار عضلانی اسکلتی بدن، خصوصا ستون فقرات تاثیر فراوانی در بهبود درد دارد. در طی این روش قدرت تحرک به مفاصلی که به‌دلیل افتادن، فشارهای مکرر مانند نشستن بدون تکیه‌گاه مناسب دچار آسیب بافتی شده‌اند بازگردانده می‌شود.

درمان دستی در اصل نوعی جایگزین مسکن است که به منظور کاهش درد عضلات، مفاصل، استخوان‌ها، بافت‌های هم‌بند مانند غضروف‌ها، رباط‌ها و تاندون ها بکار می‌رود. این روش گاهی همراه با درمان‌های پزشکی معمولی انجام می‌شود.

تراکشن ستون فقرات

تراکشن ستون فقرات دراصل نوعی کشش مکانیکی ستون فقرات است که موجب تسکین و بهبود درد می‌گردد. در این روش ستون فقرات به آرامی کشیده شده و بیماری کمردرد و گردن درد بهبود می‌یابد. این عمل در حقیقت فشار و موقعیت ستون فقرات را تغییر می دهد. فشار وارده بر روی دیسک‌های نخاعی و مفاصل با ایجاد فشار منفی کاهش می‌یابد. دیسک‌های بین مهره ای بالشتک‌های ژله‌ای مانند هستند که بین استخوان‌های ستون فقرات قرار دارند.

در طی این روش بیماری‌هایی چون فتق دیسک‌ و یا بیرون‌زدگی دیسک ممکن است کاملا از بین رفته و در نتیجه فشار وارده بر اعصاب و سایر ساختارها در ستون فقرات کاهش یابد. درعوض جریان آب، اکسیژن و مایعات حاوی مواد مغذی در دیسک‌ها بهبود یافته و در نتیجه مشکلات دیسک برطرف می‌شود.

طب سوزنی

طب سوزنی شامل تزریق سوزن‌های نازک در نقاط خاصی از بدن است. در بدن هر انسان بیش از 2000 نقاط مخصوص تزریق سوزن وجود دارد. این نقاط  بر روی مسیرهایی خاصی به‌نام گذرگاه  قرار دارند که انرژی حیات به‌نام qi( چی) در آن‌ها جریان دارد.  تحریک این نقاط عدم تعادل qi و همچنین جریان انرژی حیاتی را بهبود بخشیده و موجب تسکین درد در نقاط مختلف بدن مانند کمر و پایین کمر شده و درکل موجب سلامت کلی بدن می‌گردد.

تزریق استروئید اپیدورال

جراحی بسته دیسک کمر (تزریق اپیدورال) یکی از روش‌های درمانی رایج جهت رفع التهاب ناشی از کمر درد و گردن درد و همچنین درد دست‌ها و پاها می‌باشد که به ‌دلیل اختلال ستون فقرات ایجاد می‌شوند. در هر دو شرایط اعصاب نخاعی به ‌دلیل تنگ شدن مسیر عبوری اعصاب دچار التهاب می‌شوند.

از طریق 3 روش می‌توان استروئید را در فضای اپیدورال تزریق کرد: تزریق از طریق استخوان لامینا ، تزریق دمی یا کودال (نزدیک دنبالچه) و ترانسفورمینال.

در هر سه روش سوزن نازک با کمک فلوروسکوپی (اشعه ایکس) در محل دقیق تزریق می‌شود.

ورزش

کمر درد یک درد شایع است اما اغلب موارد بدون مشکل جدی رخ می‌دهد. بیشتر کمردردها معمولا ظرف چند هفته به‌خودی خود بهبود می‌یابند.

  • انجام فعالیت: استراحت طولانی مدت در رختخواب موجب اختلال در بهبود کمردرد می‌شود. درچنین شرایطی توصیه می‌شود به‌ تدریج فعالیت خود را افزایش داده و به‌ طور منظم ورزش کنید.
  • کشش زانو به‌سمت قفسه سینه: به پشت خوابیده و زانوها را تا کنید. یکی از زانوها را بلند کرده و به‌آرامی به‌مدت 5 ثانیه به‌سمت قفسه سینه بکشید. این کار را 5 بار با هر زانو تکرار کنید.

  • کشش پشت: به‌ پشت خوابیده، دست‌ها را پشت سر و پاها را روی زمین قرار دهید. زانوها را به یک طرف خم کرده و بدن را جهت مخالف زانوها به‌طرف دیگر به‌مدت 10 ثانیه بکشید. این حرکت را 3 بار برای هرطرف بدن تکرار دهید.

  • بالا کشیدن لگن: به پشت خوابیده، کف پاها را روی زمین قرار دهید و زانوها را خم کنید. عضلات شکم را منقبض و کمر را به سطح زمین بچسبانید. سعی کنید 5 ثانیه در این حالت بمانید. این حرکت را 5 بار تکرار کنید.

  • ایستادن روی یک پا: در صورت نیاز دست خود را به دیوار تکیه داده و روی 1 پا بایستید و پای دیگر را به پشت خم و با دست بگیرید. 5 ثانیه در این حالت بایستید. این حرکت را 3 بار با هر یک از پاها تکرار کنید.

  • دیپ لانژصاف بایستید، یکی از پاها را جلوتر از پای دیگر قرار دهید و به مقابل نگاه کنید. زانوها را خم کنید تا جایی ‌که ران پای جلویی در راستای زمین قرار بگیرد. به‌مدت 5 ثانیه در این حالت بمانید. سپس صاف بایستید و به‌موقعیت شروع حرکت بازگردید. این حرکت را 3 بار با هر پا تکرار کنید.

پیشگیری


سبک زندگی سالم شروع خوبی برای پیشگیری از کمردرد است.

ورزش

حرکات ورزشی مخصوص عضلات شکم یا عضلات میان تنه می‌تواند مانع بروز کمردرد شود. تمرینات ترکیبی مانند، پیاده‌روی و شنا همراه با تمرینات خاص می‌توانند موجب تقویت و انعطاف عضلات کمر و شکم شوند. تقویت عضلات میان تنه به ستون فقرات کمک کرده و از کمردرد پیشگیری می‌کند.

  • کاهش وزن: وزن خود را بصورت ایده‌آل حفظ کنید. وزن زیاد به ستون فقرات و پایین کمر فشار وارد می کند.
  • ترک سیگار: سیگار و نیکوتین موجب تخریب سریع دیسک‌های منعطف بین مهره های ستون فقرات می‌شوند.
  • وضعیت مناسب بدن: وضعیت مناسب بدن کمک فراوانی به پیشگیری از کمردرد در زنان و مردان می‌کند. وضعیت صحیح بدن درحالت ایستادن، نشستن و بلندکردن اجسام تاثیر فراوانی بر سلامت ستون فقرات دارد.